Kustaw Bessems18 feb '16 06:46

Column Kustaw Bessems | Gretigheid

Auteur: Kustaw Bessems

Gretigheid is altijd verdacht. In een documentaire over de Levenseindekliniek was te zien hoe een dokter een demente vrouw doodde. Dat wekte bevreemding, omdat het uitzichtloos en ondraaglijk lijden niet van de beelden af spatte en omdat zij heel slecht sprak.

Je moest maar aan haar aflezen of zij dood wilde, zoals ze jaren daarvoor in een wilsverklaring had laten vastleggen voor het geval zij in verregaande staat van dementie zou geraken.

Sommigen zien het bewijs dat de mogelijkheden voor euthanasie in Nederland te ver zijn doorgeschoten. Niet toevallig vaak degenen die dit toch al vonden. Zoals hoogleraar en neuroloog Victor Lamme die de gefilmde arts op Twitter van moord beschuldigde en een samenleving schetste waarin ouderen een schuldgevoel wordt aangepraat over wat ze kosten en de dood als alternatief wordt opgedrongen. Lamme was gretig.

Zo werkt het vaak: je hebt een punt dat je eigenlijk al wilt bewijzen, er komt een bewijsstuk in je blikveld en je duikt er dankbaar op. Twitter is daarbij natuurlijk het medium bij uitstek voor gretige mensen. Tijd om na te denken neem je niet. En dat hoeft ook niet, want je wist toch al hoe het zit.

De meeste mensen die dementie van dichtbij hebben meegemaakt weten dat het geval in de documentaire niet exemplarisch is. Zij hebben hun geliefden gewoon door zien lijden, tot het bittere eind. Zij weten in welke onmogelijke situatie een dementerende terecht komt die een waardig einde wil: wanneer je nog helder genoeg bent om erom te vragen, ben je niet ziek genoeg om het te krijgen. Wanneer je ziek genoeg bent om het te krijgen, ben je niet meer helder genoeg om erom te vragen.

Maar nuances of gevoeligheid zijn niet welkom als je bezig bent met bewijs verzamelen. We herkennen allemaal dit gedrag wel. Volg in zo’n week het nieuws maar. De politicus die bij een beroofd echtpaar op bezoek gaat en iets te graag een foto van de ontmoeting verspreidt, te breed de verwondingen uitmeet en de afkomst van de daders. De voorstander van een ruimhartig asielbeleid die een lijstje nationaliteiten van verdachten ziet en net te prematuur roept dat vluchtelingen dus niet schuldig waren aan aanrandingen in Keulen.

Hoe meer gretigheid je ontwaart, des te minder hoef je doorgaans te luisteren naar wat erna komt.

Dus dat neuroloog Lamme deze controversiële hulp bij zelfdoding als munitie gebruikt in zijn lopende strijd, betekent dat dan ook dat hij over dit specifieke geval ongelijk heeft? Ik vrees van niet. De arts die de demente vrouw een spuitje gaf, viel op door zijn militante taal. Hij zat aan het front van de euthanasie, meende hij. Hij wilde best discussie los maken. En hij wentelde zich ogenschijnlijk in het martelaarschap dat hij aan zijn moeilijke werk ontleende. Anders dan zijn collega’s, die eerder zakelijk en toetsend in beeld kwamen dan stimulerend. Te gretig. En dus verdacht.

Gerelateerde artikelen