Kustaw Bessems24 mrt '16 06:35

Column Kustaw Bessems | Een paar kleine dingen tegen de totale wanhoop

Auteur: Kustaw Bessems

Het slaat nergens op om de aanslagen in Brussel te bagatelliseren. Of de angst die ze oproepen. Dat gebeurt natuurlijk wel eens door te wijzen op de kleine kans dat je slachtoffer wordt van een aanslag. Een geliefde dooddoener is de vergelijking met de kans op verkeersongelukken. Nu is de kans dat je in Europa door een aanslag om het leven komt inderdaad heel klein.

Maar je bent niet bang voor die ene aanslag die jou noodlottig zal worden. Of niet alleen. Je bent bang voor de belofte die deze aanslagen in zich dragen van een meeromvattende oorlog. Dit soort terrorisme is niet regionaal, zoals het meeste terrorisme in Europa de afgelopen decennia. Het vloeit voort uit een internationale ideologie van jihadisme die bloedbaden in het vooruitzicht stelt zonder te stoppen als tastbare, realistische doeleinden zijn behaald. Het is de belofte van terrorisme zonder grens en zonder eind.

Daar mag veel grootspraak bij zijn, het is nuttiger om het over deze angst te hebben dan over de angst voor een bom op Schiphol. Angst is vaak angst voor verlies.

Het is deze verwachting die ertoe aanzet om in reactie met al even wijdse armgebaren te komen. Want of je nu zegt dat alle moslims moeten worden geweerd uit Europa of dat een eind moet komen aan de marginalisering van alle minderheden of dat het vrede in Syrië moet worden: het zijn zacht gezegd geen maatregelen die we morgen kunnen nemen. Eerder utopische varianten. Onwerkelijke bezweringsformules.

Terwijl je je kunt afvragen of we met kleinere concrete stappen niet al een stuk opschieten. Of het niet al flink scheelt als we beter doen wat we doen. Kijk alleen al naar de eerste verdedigingslinie van veiligheidsdiensten en politie. Na een gelukte aanslag komen de fouten van diensten in de schijnwerpers te staan en terecht. Zeker als blijkt dat daders bekenden van die diensten waren.

Maar sinds ik vijftien jaar geleden mijn eerste stukje over islamitisch geïnspireerd terrorisme schreef, vielen me twee steeds dingen op.

Ten eerste hoe klein en aaneengesloten terroristische netwerken zijn. Je komt ontzettend vaak dezelfde lui tegen. In Brussel hebben we in feite te maken met een uitloper van het netwerk dat ook de aanslagen in Parijs pleegde.

Ten tweede hoe dicht diensten de daders vaak op de hielen hebben gezeten. De politie viel nota bene vorige week nog binnen in het appartement dat een van de terroristen had gehuurd. Vrijdag werd de voortvluchtige verdachte van de aanslagen in Parijs gearresteerd die bij dezelfde groep hoort. Het heeft weinig gescheeld of deze terroristen waren tijdig gepakt.

Daar hebben de doden, de gewonden, de nabestaanden niets aan. Het is verschrikkelijk dat het niet is gelukt. Er moet geëvalueerd en er zal veel beter moeten, zeker in warrig en armoedig bestuurd België. Maar behalve voor woede, verdriet en utopische vergezichten mag misschien plaats zijn voor een paar kleine redenen om niet helemaal te wanhopen.

Gerelateerde artikelen