Kustaw Bessems20 aug '15 07:07

Column Kustaw Bessems | Kras

Auteur: Kustaw Bessems

Je hoort nogal veel en nadrukkelijk dat de VVD en premier Rutte gisteren in het debat over de steun aan Griekenland een kras hebben opgelopen, dat hun geloofwaardigheid is aangetast en dat de kiezer ze dat wel eens kwalijk zou kunnen nemen. Of woorden van gelijke strekking.

Ik weet het niet. Dat gaat er vanuit dat die kiezer hen om te beginnen enigszins geloofwaardig vond. Mensen geloven politici sowieso niet erg. Zo heel veel kan daar niet meer aan worden afgedaan.

De fractievoorzitter die het hoogst van de toren blies over Ruttes onbetrouwbaarheid was bijvoorbeeld Wilders, de man die het spectaculairste, zuiverste kiezersbedrog ooit pleegde. Eén avond vóór verkiezingen zeggen dat verhoging van de AOW-leeftijd een breekpunt is, één dag na verkiezingen zeggen van niet. Staat nu met een forse winst op dik twintig zetels, Wilders. Het geheugen is kort, dat helpt ook. En de kennis schetsmatig. Je kunt die kiezers best wel eens wat wijs maken.

En daarbij: wat is op dit terrein - Europa, Griekenland - het alternatief voor de VVD? Het CDA is tegen dit geld voor Griekenland. Maar moeten we dan net doen of we niet weten dat het CDA in de regering precies hetzelfde had gedaan?

Als eurosceptische kiezer heb je in Nederland sowieso weinig keus. Ja, de PVV, dan moet je een bak discriminatie en vreemdelingenhaat op de koop toe nemen. Of - iets softer - de ChristenUnie. Krijg je wel het christendom erbij.

En dan is er ook nog eens nooit een campagne van betekenis over Europa. Bij de verkiezingen voor het Europees parlement gaat het erover, maar dan blijven kiezers massaal thuis en stem je bovendien op een parlement dat over de fundamentele vragen niets heeft te zeggen. En bij de Kamerverkiezingen, die wel belangrijk zijn voor de Europakoers van Nederland, domineren vooral andere dingen. Koopkracht, zielige oude mensen en al dan niet criminele Marokkanen.

In 2012 probeerde Wilders het: Europa inzet maken van landelijke verkiezingen. Hij verloor. Aan het eind van dat jaar kondigde hij gauw aan dat hij het gewoon weer lekker over de islam ging hebben.

Nog een reden waarom die schade voor Rutte en de VVD misschien wel losloopt. Kiezers hebben zich tot dusver nog niet zo heel erg laten mobiliseren op het thema Europa.

Dat is verkeerd, vind ik - het is een onderwerp van existentieel belang - maar het is hoe het is.

Een paar weken voor verkiezingen kijk je wat extra tv. Je hebt een vage linkse of rechts richting van jezelf. Je vindt iemand aardig en zelfverzekerd overkomen, je hoort hem iets slims zeggen, een ander iets doms. Een derde zweet te veel of lispelt. Je praat met familie en vrienden die een beetje hetzelfde hebben en je kruist maar eens wat aan op het stembiljet. Voor hoe veel Nederlanders gaat het zo niet ongeveer? Kras of geen kras.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen