Kustaw Bessems4 jul '13 07:14Aangepast op 4 jul '13 07:56

Column Kustaw Bessems | Revolutie

Auteur: Kustaw Bessems

Revoluties hebben iets lekkers. Een nieuwe start, verandering in de lucht, saamhorigheid. Mensenmassa op een plein, hoopvolle gezichten, slogans als mantra’s.

En krijgt de massa even haar zin, dan kun je al gauw denken dat de democratie uitbreekt. In Egypte was het gisteravond weer zo ver. De gekozen maar autoritaire president Morsi werd afgezet. Maar militairen namen die beslissing. Het ene moment stond de legerleider nog persvrijheid te beloven, het andere liet die alle religieuze zenders uit de lucht halen.

Eerst hebben democraten daar dus mede de anti-democratische Moslimbroeders aan de macht, nu juichten zij voor een anti-democratische coup en dat allemaal in de hoop op democratie.

Dezelfde ochtend schreef VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra in de krant een somber stuk over de Nederlandse parlementaire democratie: nadat eerder Kamervragen, moties en spoeddebatten aan inflatie ten onder gingen dreigt nu hetzelfde met moties van wantrouwen. Als lid van de coalitie heeft hij er belang bij om dat te zeggen, maar er is moeilijk iets tegen in te brengen. De parlementaire enquête, het zwaarste middel, begint al gewoontjes te worden. Dat zijn geen tekenen van macht maar machteloosheid. 

Den Haag heeft nauwelijks iets te zeggen. Het is versplinterd en labiel. Werkgevers en vakbonden voorspellen dat ook het huidige kabinet niet lang meer zal zitten. En Den Haag wordt gemangeld tussen polder en ondoorzichtig Europa. Een Europa waarbinnen de democratie óók onder druk staat. Van twee landen zijn al eens om economische redenen de regeringen vervangen, ook een soort coups. Kleine landen kunnen er weinig meer dan meehobbelen zonder veel zeggenschap.

PVV-leider Wilders - gróót in de peilingen - organiseert zelf, als Kamerlid, een demonstratie en verlaat dus even het parlementaire pad. Een demonstratie pas te houden ná Prinsjesdag. Dus niet om direct invloed te hebben op het beleid. Wilders zegt dat hij verzet pleegt.

Revoluties hebben iets lekkers.

Gaat het dan wel goed met de kiezersdemocratie in dat andere bolwerk, de Verenigde Staten? Nee, daar worden verkiezingen zo’n beetje gekocht. Districten zijn zo verkaveld dat ze nauwelijks nog van partij wisselen. Weinig mensen stemmen. President Obama, die de president van de transparantie moest worden, blijkt de uiterst controlerende spionagepresident. De revolutionaire Tea Party heeft de Republikeinse Partij van binnen uit opgegeten. President en volksvertegenwoordiging houden elkaar in een wurggreep.

In Egypte moet het anders dan het nu gaat, maar naar een goed voorbeeld is het momenteel zoeken. Misschien is dit niet een periode waarin democratie om zich heen grijpt. Misschien is deze tijd eerder rijp voor riskante revoluties.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen