Kustaw Bessems3 okt '13 06:50

Column Kustaw Bessems | Gebakken peer

Auteur: Kustaw Bessems

Volkert van der Graaf is een gebakken peer.

Ten eerste was zijn straf te laag.

Toen het hof in Amsterdam hem veroordeelde, zei het - en ik citeer: ‘De aanslag op Fortuyn heeft de rechtsorde ernstig geschokt. Betekent het toebrengen van onherstelbare schade aan het democratische proces.’

En het hof hield er rekening mee dat Van der Graaf wéér zoiets zou doen.

Toch legde het geen levenslang op maar achttien jaar. Dat vonden de rechters veel voor een enkelvoudige moord door een ‘first offender’, zoals ze dat noemden. Maar daarmee namen ze hun eigen woorden niet serieus. Een democratische rechtsstaat moet liefst mild zijn, maar niet als hij zelf wordt aangevallen. Zo’n aanval moet met verpletterende overmacht worden vergolden.

Niet alleen was die straf te laag, Van der Graaf valt ook nog onder het oude regime waarbij gevangenen min of meer vanzelfsprekend vrij komen als zij twee derde hebben uit gezeten. Dat is onduidelijk en voelt onrechtvaardig. Het zou veel beter zijn om gewoon te zeggen: de straf die je krijgt, die maak je ook vol. Helemaal. En als je over de schreef gaat tijdens je detentie: húp, langer vast.

Omdat nu niemand de straf van Van der Graaf meer kan verlengen richt alle verontwaardiging zich op dat aankomende proefverlof. Dat haalt geen moer uit. ‘t Is in een plas stampen omdat je de bus hebt gemist: je staat nog steeds bij de halte en je sok is nat.

En het bezwaar dat wordt aangevoerd tegen het verlof, dat deugt ook niet: maatschappelijke onrust. Daarmee bedoelen ze: straks maakt iemand Van der Graaf nog een kopje kleiner. Maar als dat dreigt moet de staat hem beschermen en eventuele dreigers aanpakken. Want dat zou het verschil moeten zijn met de Van der Graafs van de wereld. Zij kiezen voor geweld, wij vechten conflicten democratisch en legaal uit. Ik heb geen lijntje met hem, maar dat lijkt me zelfs in de geest van de democraat Fortuyn.

Vandaag de dag zou Van der Graaf denk ik als terrorist levenslang krijgen. En de regels voor vervroegde vrijlating worden langzaam strenger. Maar dat is allemaal te laat voor zijn geval. En dat is het vervelende van gebakken peren: daar kun je maar één ding mee doen, ermee zitten.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen