Kustaw Bessems25 sep '12 10:06

Column Kustaw Bessems | Vrijheid is fragiel

Auteur: BNR Webredactie

Wat wordt het saai en vervelend hè, die debatten over vrijheid van meningsuiting? Maar dat kan me geen moer schelen.

Zo lang mensen met macht slordig met die vrijheid omspringen moeten die mensen daarop worden aangesproken en Thijs Berman, leider van de PvdA-delegatie in het Europees Parlement, is zo iemand.

Berman neemt het op Joop.nl op voor zijn politieke geestverwant en de voorzitter van het Europarlement, Martin Schulz. Die nam afstand van een nare film over Mohammed waar in enkele landen om wordt gemuit en gemoord. 'De film wegzetten als een flagrante belediging van gelovigen, wordt gezien als een aanval op de vrijheid van meningsuiting', klaagt Berman. Maar dat was het probleem niet. Wel dat Schulz' tekst over het geweld ('dat is nooit een oplossing') belachelijk mager was naast zijn pontificale veroordeling van de film - de inhoud én de verspreiding. Wel dat Schulz, staande naast een vertegenwoordiger uit nota bene Saoedi-Arabië, waar je vrije meningsuiting met je leven kunt bekopen, de woorden niet eens in de mond nam.

Er is iets wezenlijkers: zo'n discussie over of een film nou wel of niet beledigend is, kun je bijna altijd houden, alleen uitgerekend niet als er mensen om die film worden bedreigd, mishandeld en gedood. Dan hoop ik op een flinke voorzitter van het Europarlement die zegt: 'Wat ik van die film vind is nu verder niet relevant. Laat eerst het geweld maar eens stoppen.'

En zoiets hoop ik ook van een Nederlandse PvdA-europarlementariër als Berman. Maar nee, terwijl de Amerikaanse ambassadeur in Benghazi is afgemaakt, tientallen doden zijn gevallen en een Pakistaanse minister een ton op het hoofd van de filmmaker zet vindt Thijs Berman van de PvdA het een uitgelezen moment om het te hebben 'over de manier waarop wij als burgers met elkaar omgaan'.

Stuitend is het simplisme van zijn stuk. Hij schrijft: 'Iedere vorm van belediging is kwetsend voor mensen en daar horen wij als maatschappij afstand van te nemen'. Geen woord over de subjectiviteit van die beledigingen, geen gedachte gewijd aan de mogelijkheid dat agressie uit naam van gekwetstheid ook een machtsmiddel is en bewust als zodanig kan worden gebruikt en dat juist kwetsbare minderheden waarvoor de PvdA doorgaans beweert op te komen van dat machtsmiddel vaak het slachtoffer worden. Iedereen kan zeggen: ik ben zo beledigd, nu móet ik je kop er wel af hakken.

En schrijnend is het gebrek aan historisch besef dat Berman etaleert: 'In elke moderne en democratische samenleving’, schrijft ie, ‘is de vrijheid van meningsuiting een onomkeerbaar feit.' Alsof de geschiedenis niet vol bloedige voorbeelden van die omkeerbaarheid is.

Vrijheid is fragiel en voor haar bescherming moet zij het van Thijs Berman niet hebben.

Gerelateerde artikelen