Kustaw Bessems7 jul '16 06:29

Recht doen

Auteur: Kustaw Bessems

Waarom is de minister-president zo raar bezig in reactie op het Oekraïne-referendum?

Beeld: BNR
Beeld: BNR

Rutte vraagt deze week weer meer tijd, tot maanden aan toe, om recht te kunnen doen aan de winst van het nee-kamp.

Maar wat is dat? Er waren twee opties: voor het associatieverdrag met Oekraïne of tegen. En het werd tegen. Dus recht doen is: dat verdrag niet sluiten. Ja, óf je moet zeggen: bedankt, maar dit was slechts een raadgevend referendum en er zijn goede redenen om de uitslag naast ons neer te leggen.

Nu is dat alleen al eerder misgegaan. De politiek zei vóór de uitslag dat die niet zomaar kon worden genegeerd. Dat die serieus moet worden genomen.

Hierdoor ontstond een troebele situatie, omdat niemand wist waar dat serieus nemen uit zou bestaan. Het referendum leek de facto bindend.

Dat blijkt na afloop toch weer niet het geval. De regering doet nu of de winst voor het nee-kamp betekent dat het verdrag moet worden aangepast. Dat is het beste voor de tegenstemmers, luidt de redenering dan, want na een nee van Nederland zou het verdrag gewoon doorgaan en daar hebben zij niets aan.

Dit gelooft Rutte zelf niet, hoor. In werkelijkheid vreest de regering de consequenties wanneer Nederland als enige in de EU dwars ligt. Op een dag pakken ze je terug, is de verwachting. Of dat bij onderhandelingen is over de afdracht aan de EU, over immigratie of over een ander onderwerp: het komt een keer.

Nu staat Rutte voor praktische problemen. De andere lidstaten hebben in aanpassingen ook geen zin, om nog maar te zwijgen van Oekraïne. En bovendien, hóe moet het verdrag dan worden gecorrigeerd? Hij weet helemaal niet wat de motieven zijn van de tegenstemmers. De regering baseert zich daarom nu op - let wel - ’veelgenoemde grieven in het publiek debat’. Oftewel: op de  demagogen die het hoogste woord hadden. Er zitten letterlijk ambtenaren interviews, tweets en blogs door te pluizen.

Dat is oneerlijk. Komt bij dat sommige grieven niet in het verdrag aan de orde komen. Er staat bijvoorbeeld niet in dat Oekraïne lid zal worden van de EU. Was wel een grief.

In Den Haag zijn ze daarom nu op het idee gekomen van een soort bij-verdragje met die grieven erin. De andere lidstaten en Oekraïne moeten dan tegen Nederland zeggen dat ze dat papiertje heel gewichtig vinden en Nederland tekent gewoon het verdrag.

Dat doet natuurlijk recht aan niets, aan niemand.

Waarom wringen Rutte en de zijnen zich in zulke bochten? Omdat belangrijkste politici en ambtenaren zo bang zijn voor de PVV, de anti-EU-beweging en het schuimbekkende contingent op social media, dat zij de grenzen van hun beleid hierdoor laten bepalen. Aan macht ontbreekt het de eurohaters misschien, hun invloed is niet te overschatten. En als Rutte nu tekeer gaat over de Brexit, is dat omdat hij een stok hoopt te hebben gevonden waarmee hij ze van zich af kan meppen.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen