Kustaw Bessems6 okt '16 06:26

Het volk heeft recht op zelfverminking

Auteur: Kustaw Bessems

Het is tijd. Het is eigenlijk al lang tijd geweest. Tijd dat Nederland besluit om het associatieverdrag met Oekraïne niet te ratificeren.

Zelf heb ik vóór gestemd. En samen met de andere voor-stemmers heb ik dus verloren. Rutte schuift en rekt. Nu wil hij weer met oppositiepartijen praten om erachter te komen met welke uitkomsten ze zouden kunnen leven. Hij denkt: waarom moet dat blok alleen aan mijn been? Het is groot zat, de benen van Buma, Pechtold en Klaver passen erbij.

Zijn officiële argument om door te onderhandelen is: als Nederland afhaakt, voeren de andere leden van de Europese Unie de plannen in het verdrag alsnog uit en dat is toch juist heel vervelend voor dat winnende nee-kamp?

Maar dat was bekend. Het is niet aan Rutte om de nee-stemmers te behoeden voor vervelende gevolgen van hun keuze.

Belangrijker voor hem is dat Nederland op andere terreinen minder makkelijk zijn zin zal krijgen in de EU. Dat klopt. Nederland wint al met al niets bij zijn weigering en verliest wel wat. Maar ook dat is in de campagne aangevoerd en had iedereen kunnen weten.

Dan speelt nog mee dat aan het referendum veel mankeert. Het is formeel raadgevend maar in de praktijk bindend. Dat is ongelukkig. Het heeft een opkomstdrempel maar nog steeds kan een vrij kleine minderheid een beslissing forceren. Een minimum aantal stemmers voor een van beide uitkomsten was beter geweest. Volgens deze redenering mag je eigenlijk geen belangrijk besluit onderuit halen met zo’n slecht instrument.

Ja, dat mag wel. Misschien hebben domme kiezers ongeschikte politici verkozen die een slechte referendumwet hebben aangenomen. Maar dat heet democratie.

Misschien is met die slechte referendumwet nu een onverstandig besluit genomen. Maar in een democratie heeft het volk recht op een zekere mate van zelfverminking.

Rutte heeft geen enkele legitimiteit om dit democratisch proces te traineren. Dat is pas zo als de democratie wordt misbruikt om haar van binnen uit te hollen, om de rechtsstaat te vernietigen of om mensen te vervolgen. Nou, zo erg is dit niet.

Bijt als premier op de tanden en doe het volgende keer beter: overtuig kiezers van jouw voorkeur bij het referendum in plaats van je te verbergen in de hoop dat ze niet komen opdagen. Overtuig ze er intussen van dat een betere referendumwet nodig is - of afschaffing, als dat is wat je wilt.

Kiezers overtuigen van eigen ideeën. Het zou voor Rutte een nieuwe ervaring zijn. Hij is meer van het meeveren en volgen. Maar ik weet dat hij een liefhebber van boeken over politici is en in eentje staat vast wel een voorbeeld van iemand die zoiets een keer heeft gedaan.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen