Laurens Boven3 nov '16 12:09Aangepast op 3 nov '16 12:33

Tweede Kamer zet zichzelf voor gek met onderzoek Panama Papers

Auteur: Laurens Boven

De Tweede Kamer is bezig zichzelf enorm in de voet te schieten. Het liep al niet lekker met het parlementair onderzoek naar de Panama Papers, maar nu is het echt op weg een klucht te worden.

Welgeteld drie Kamerleden – van PvdA, SP en GroenLinks - hebben zich gemeld om onder ede mensen uit de financiële sector te verhoren over het mogelijk maken van belastingontduiking. Met alleen linkse leden verliest de commissie haar geloofwaardigheid. En doordat rechtse fracties deelname weigeren, raakt het aanzien van de Tweede Kamer beschadigd.

We hebben er geen tijd voor en we hebben er geen zin in. Zo plat zijn de excuses van VVD, CDA en D66 om deelname te weigeren aan de parlementaire ondervraging. De VVD zegt sowieso tegen de onderzoeksmethode te zijn. Laat de fracties die het linkse voorstel aan een meerderheid hielpen maar mensen afvaardigen, zeggen de liberalen. Zoals D66. Maar die partij heeft geen financiële experts beschikbaar, omdat beide heren bezig zijn met het doorrekenen van het verkiezingsprogramma. En bij het CDA (net als de VVD tegenstander van het onderzoek) zit Pieter Omtzigt – normaal gesproken toch niet te beroerd om vervelende vragen te stellen – al tot over zijn oren in het werk.

En zo gaat de Kamer een gloednieuwe en zeer zware onderzoeksmethode inzetten met alleen linkse ondervragers. Mensen van financiële instellingen en bedrijven die opgeroepen worden, moeten komen en zijn verplicht de waarheid te vertellen over hun bedrijfstak. De hele wereld zal meekijken naar wat eind deze maand in Den Haag boven tafel komt over internationale geldstromen.

'Het heeft niet mijn voorkeur', zegt Rik Grashoff van GroenLinks. Want ook hij ziet de bui wel hangen: de uitkomsten van een onderzoek van zo'n gekleurde commissie zullen niet serieus genomen worden. Het linkse trio heeft de VVD zelfs het voorzitterschap van de onderzoekscommissie aangeboden om de fractie over te halen. Maar het heeft niet geholpen.

De fracties die niet meedoen, kaatsten de bal terug naar PvdA, SP en GroenLinks. De voorbereiding van het onderzoek zou rommelig verlopen. Het drietal Ed Groot (PvdA), Arnold Merkies (SP) en Rik Grashoff (GroenLinks) is onderling verdeeld over de onderzoeksvraag en de op te roepen personen.

Wat te doen? De linkse fracties willen doorzetten. Terugkomen op het besluit van een meerderheid van de Kamer om deze hoorzitting te organiseren is voor hen geen optie: ‘Dat zou het aanzien van de Kamer pas schaden’, zegt Grashoff. En inderdaad, door de stekker uit het onderzoek te trekken krijgen die partijen die dit onderzoek vanaf het begin al niet zagen zitten alsnog hun zin. Het is toegeven aan sabotage van de parlementaire mores om meerderheidsbesluiten collegiaal uit te voeren.

Maar voor het stoppen van het onderzoek spreekt dat mensen dwingen om onder ede te getuigen – het machtigste middel dat de Kamer in handen heeft – alleen gerechtvaardigd is als de Kamer zelf serieus zijn werk doet. Het gaat om belastingontduiking en er mag geen twijfel zijn dat het doel waarheidsvinding is. Als het beeld ontstaat van een politiek gemotiveerd verhoor, dan is dit onderzoek zinloos. Ook voor links.

Ter elfde ure heeft zojuist de ChristenUnie alsnog besloten mee te doen met de onderzoekscommissie. Kamerlid Eppo Bruins sluit zich als vierde lid aan. Van de andere partijen heeft zich niemand meer gemeld. De ChristenUnie is de geestelijk vader van de nieuwe onderzoeksmethode 'parlementaire ondervraging'.

Gerelateerde artikelen