'Zzp'er mist formele positie in Den Haag'

Arbeidsmarkt27 aug '17 18:0925 minuten
Of luister de podcast via:

Over de aflevering

Foto: ANP
Foto: ANP

De flexibele arbeidsmarkt is een heet hangijzer in de politiek. Om vaste voet aan de grond te krijgen in Den Haag moeten zzp'ers zich beter verenigen, en laat dat nou net niét in de aard van het zelfstandige beestje zitten. Van de Haagse overlegclubs hebben ze voorlopig ook weinig te verwachten, zegt Monsma. 'Het zijn instituten gebouwd op uitgangspunten van vijftig jaar gelden, die de arbeidsmarkt volgens bepaalde regels en procedures inrichten.'

Doodknuffelen

Als voorbeeld noemt Monsma de structuur van de Sociaal-Economische Raad. 'Die bestaat uit 33 leden: een derde werkgevers, een derde werknemers en een derde onafhankelijke kroonleden. Ze praten als adviesorgaan over de toekomst en inrichting van de arbeidsmarkt en de wetgeving. Als de SER ergens mee akkoord gaat, moet de minister sterk in zijn schoenen staan om nog iets anders te vinden.'

Ook Roos Wouters, oprichter van De Werkvereniging, hoopt met haar vereniging zzp'ers meer politieke invloed te geven. Zij vroeg zich af waarom minister Lodewijk Asscher nog een sociaal akkoord afsloot met allemaal organisaties die volgens haar niet meer de grootste doelgroep vertegenwoordigen. 'Ze hebben steeds minder leden, zoals FNV en CNV. En vertegenwoordigen MKB-Nederland en VNO-NCW nog wel werkend Nederland? Waarop Asscher zei: de moderne werkenden hebben zich nog niet verenigd.'

Verzorgingsstaat

De wil om de stem van de zzp'er te vertegenwoordigen is er op het Binnenhof wel degelijk, zegt oud-PvdA-Kamerlid Mei Li Vos, inmiddels (weer) werkzaam bij Alternatief Voor Vakbond. Het voornaamste probleem is volgens haar dat dé zzp'er niet bestaat. 'Er zijn linkse zzp'ers, er zijn zzp'ers in de vrije beroepen, zzp'ers tegen wil en dank én zzp'ers die in de aard van de zaak ondernemer zijn.' En de linkse zzp'er kijkt volgens Mei Li Vos nou eenmaal heel anders aan tegen de verzorgingsstaat.

Paradoxaal

Ooit werd FNV Zelfstandigen opgericht vanuit de behoefte om zelfstandigen een stem te geven. De vakbond is inmiddels ingelijfd door de vakcentrale. Monsma: 'Het is wat paradoxaal dat een vakbond die voor echte banen opkomt zzp'ers organiseert. Je kunt je afvragen wat de werkelijke invloed is van zzp'ers in die positie. Je hebt een ongelofelijke veelkleurigheid aan werkenden. Die passen niet in hokjes, bij vakbonden waar het gaat om contracten. Als je daarop blijft hameren, is er geen ruimte voor zzp'ers om hun stem en hun invloed te laten horen.'

Je kunt ze ook doodknuffelen, zegt Monsma. Hij zag het voor zijn ogen gebeuren, toen een betoog van een zzp'er uit de mediasector een jaar of zes gelden kon rekenen op veel begrip vanuit het CNV. Maar toen puntje bij paaltje kwam, bleek er niets met het verhaal te zijn gedaan. 'Het is het verhaal van veel ondernemers en zelfstandigen: de vakbond luistert er heel hard naar maar zet het vervolgens niet om in beleid. Het gaat in tegen de doelstelling van vakbonden: je bent een werknemer, en een werknemer heeft een contract. En bij voorkeur een vast contract.'