Fake fitnessmodellen

Ben van der Burg17 nov 2017
Of luister de podcast via:

Over de aflevering

(BNR)

Bots verspreidden vervolgens extreemrechts gedachtegoed met (nep)nieuws en lieten zo de accounts groeien. Bij het maximale van 5000 vrienden op Facebook, maakten ze pagina’s als 'Homeland love' aan. De botjes zorgden voor verdere groei van de pagina’s en Shapira zorgde dat hij actief mee ging doen. Hij papte aan met de AfD-leden en werd uiteindelijk moderator van de pagina’s. En toen sloeg hij toe.

Doodsbedreigingen

Op 3 september dit jaar plaatste Shapira een video waarin hij de leden uitlegt dat botjes de pagina’s vullen, gecontroleerd door extreem rechtste AfD-leden. 'Jullie zijn voor de gek gehouden door robots, zoals in de Matrix.' Doodsbedreigingen vielen hem na deze actie ten deel. Zijn missie was echter geslaagd: het verspreiden van extreemrechts gedachtegoed de kop indrukken.

MH17

Ik moest aan Shapira denken na de brief van minister Ollongren aan onze Kamer over de beïnvloeding van onze politieke besluitvorming en publieke opinie door de Russen. Er was een gefingeerde website in Rusland waargenomen, die de indruk wekte van de Nederlandse overheid te zijn, waarop desinformatie over MH17 stond.

Amerikaanse verkiezingen

Dankzij Facebook, Twitter, Google en consorten kun je relatief eenvoudig een democratie ondermijnen of een groep mensen stimuleren extreem te denken. Zo kochten Russen voor 100 duizend dollar advertentieruimte in bij Facebook voor de Amerikaanse verkiezingen vorig jaar. De advertenties linkten naar 470 verschillende nep-accounts en pagina’s. Hoewel deze accounts volgens de Russen niet fake waren, want ze dienden een doel: Hillary Clinton niet laten winnen.

Mediabewust

Ollongren denkt aan maatregelen tegen ongewenste beïnvloeding door gebruikers mediabewust te maken en door te eisen dat techbedrijven hun verantwoordelijkheid nemen. Dat ligt best gecompliceerd. Veel mensen zullen nooit mediabewust worden. Ze klikken liever op Russische fitnessmodellen die Poetin aanbidden. Techbedrijven verdienen geld aan de clicks, dus bagatelliseren ze liever de digitale invloed op de politiek.

Geen patstelling

Er is echter geen patstelling. Shapira maakte een video. Twee 20-jarige jongens schreven een programmaatje waarmee je Twitter bots detecteert en nepberichten uit je tijdslijn filtert. Een ander voorbeeld: Je kunt enthousiast Facebook afstruinen en nepnieuws rapporteren.

Recht in eigen hand

Een oorlog was vroeger iets van overheden over de ruggen van burgers. Bij de huidige cyber war kun je als burger meer dan ooit het recht in eigen hand nemen en ongewenste invloeden uit je leven bannen. Je kunt overigens ook op Russische modellen blijven klikken.