Opinie | Verkiezingscadeautjes

Column Corné van Zeijl2 sep '22 06:014 minuten
Of luister de podcast via:

Over de aflevering

Over iets meer dan twee maanden zijn er alweer de Amerikaanse midtermverkiezingen. Het ziet er niet goed uit voor president Joe Biden. Veel kiezers zijn ontevreden over zijn presidentschap.

Dat komt vooral door de hoge inflatie. Amerikaanse kiezers zijn hypergevoelig voor zoiets als de benzineprijs. Daar kan Biden niet veel aan doen, maar hij wordt er wel op afgerekend. Vandaar dat hij met de Inflation Reduction Act kwam. Dat klinkt mooi, maar het heeft niet veel met inflatie reduceren te maken.

Het is vooral bedoeld om alternatieve energie te subsidiëren. De bedrijven mogen deze investeringen betalen. Er wordt een minimumbelasting ingevoerd van 15%. En er komt een belasting op aandeleninkoop. Technologiebedrijven hebben hier het meeste last van. Deze sector koopt veel aandelen in en betaalt weinig winstbelasting. Bank of America verwacht dat de techwinsten hierdoor met 2% zullen dalen.

Wat je er ook van denkt, het is in ieder geval beter dan Trumps onzalige belastingverlaging. Toen schoten de winsten omhoog, de overheid kwam nog meer geld tekort en het had geen positief effect op de economie. Trump was dan ook niet gekozen vanwege zijn briljante economische inzichten.

Een ander verkiezingsmiddel was Bidens plan om de overmatige studieschulden aan te pakken. Een op de zeven Amerikanen heeft een studieschuld en de totale schuld bedraagt $1600 mrd. Er hoeft tot en met eind 2022 geen rente of aflossing te worden betaald. Bovendien wordt voor $10.000 aan studieschuld kwijtgescholden.

Kwijtschelden vind ik een onzalig plan. Je weet van tevoren dat je die schuld aangaat. En als je hard klaagt, dan wordt die schuld opeens weggestreept. Dat geeft een 'moral hazard'-probleem. Misschien komt het omdat mijn kinderen gewoon hebben gewerkt en de studiekosten zelf hebben betaald. En inderdaad, als je op kamers zit, valt dat niet altijd mee. Maar je leert de waarde van geld en de waarde van hard werken goed kennen. Eigenschappen die je de rest van je leven goed kan gebruiken. En je hebt geen studieschuld.

Toegegeven, de Amerikaanse omstandigheden zijn anders. De collegekosten zijn daar in de afgelopen 40 jaar ver-negen-voudigd. Een studie aan een publieke universiteit kost $22.000 per jaar. Een private universiteit ruim twee keer zoveel. Ik herhaal het nog maar even: dit zijn bedragen per jaar.

Ook in economisch opzicht zijn deze kwijtscheldingen niet zo slim. Juist op het moment dat je de inflatie wil bestrijden, ga je fiscaal stimuleren. Wellicht dat een aantal ex-studenten als dank voor dit cadeautje toch op de Democraten gaan stemmen. Ik denk niet dat het genoeg is om de aanstaande verkiezingen te winnen. Dan zijn de prijzen aan de pomp toch een stuk belangrijker.

Over de column van Corné van Zeijl

Corné van Zeijl is analist en strateeg bij vermogensbeheerder Actiam en belegt ook privé. Reageer via corne.vanzeijl@actiam.nl. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.