De nieuwe Halbe

Jaap Jansen21 feb 20183 minuten
Of luister de podcast via:

Over de aflevering

Rutte is van slag door het aftreden van zijn maatje en dat is begrijpelijk. Dat je dan meteen denkt: ik wil een nieuwe Halbe, dat kan ik ook nog wel volgen. Maar is het verstandig? Eigenlijk zegt Rutte: ik zoek een manager; hij hoeft geen verstand te hebben van internationale zaken, een aantal algemene vaardigheden is voldoende. ‘Mark zoekt een directeur voor een koekjesfabriek’, vertelde iemand uit de VVD-top me. Rutte was voordat 'ie de politiek in ging personeelsmanager bij Calvé, die denkt over dit soort posten heel technocratisch.

In het algemeen is dat ook wel een goed uitgangspunt. Een politiek bestuurder moet in beginsel overal inzetbaar zijn. Die heeft op verschillende niveaus ervaring en het maakt niet zoveel uit of je dan naar Verkeer of naar Onderwijs gaat. Halbe Zijlstra deed het goed, in zijn drieënhalve maand als buitenlandminister. Maar de kardinale fout die hem de kop heeft gekost - liegen over een bezoek aan Poetin dat nooit had plaatsgevonden - was een minister met écht gevoel voor diplomatieke verhoudingen nooit overkomen.

Op de dag dat Zijlstra aantrad vroeg ik hem wie op Buitenlandse Zaken zijn grote voorbeelden waren. Opmerkelijk genoeg noemde hij Max van der Stoel en Frans Timmermans. Allebei PvdA’ers, maar belangrijker: allebei door de wol geverfde buitenlandwoordvoerders voordat ze minister werden. Timmermans begon ooit in Moskou, als tweede secretaris op de Nederlandse ambassade. Grote kans dat 'ie toen al eens in één ruimte zat met Vladimir Poetin, die toen alleen nog maar belast was met de externe betrekkingen van de burgemeester van Leningrad.

Beste Mark, als je een Van der Stoel of Timmermans op Buitenlandse Zaken wilt, dan moet je geen nieuwe Halbe zoeken. Dan neem je een type Han ten Broeke - als die beschikbaar was geweest - of een Hans van Baalen. VVD’ers met ruime ervaring in de buitenlandpolitiek. En als die om welke reden dan ook niet kunnen, doe dan eens gek en geef die post aan Sigrid Kaag, ook al is ze niet van de VVD. De D66-minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking vervangt Zijlstra nu al en ze heeft met haar ruime ervaring in allerlei functies voor de Verenigde Naties alles in zich om een tweede Max van der Stoel of Frans Timmermans te worden.

Als je een directeur voor een koekjesfabriek zoekt, moet je niet raar opkijken als je uiteindelijk opgescheept zit met een koekenbakker.