De middelvinger van de SP

Jaap Jansen4 apr '19 09:134 minuten
Of luister de podcast via:

Over de aflevering

Toen zijn fractiegenoten genoeg hadden van het klein maar fijn zijn en samen met de al even kleine radicalen en communisten GroenLinks oprichtten, distantieerde hij zich meteen en begon een eigen partij. Uiteindelijkwas er nog maar één ‘Spekkiaan’ over: Fred van der Spek zelf. ‘Socialisten zie ik niet meer’, klaagde hij in 2003. Zelfs niet in de SP. ‘Ze hebben een paar jaar geleden de beginselen veranderd, waardoor datgene wat op socialisme léék, er ook nog uit is gegaan.’

Die SP verloor twee weken geleden zoveel Statenzetels, dat ze in de Eerste Kamer meer dan gehalveerd wordt. In typische SP-wijken gingen vaak meer stemmen naar Thierry Baudet dan naar de club van Lilian Marijnissen. ‘Mensen hebben massaal met de middelvinger gestemd’, zei een Groningse afgevaardigde op de partijraad.

Veel SP’ers denken dat er maar één oplossing is: de SP moet ‘de elite een schop onder de kont geven’, zoals partijvoorzitter Ron Meyer het uitdrukt, ‘We moeten de boel weer in de fik zetten’. Van der Spek zou het gezegd kunnen hebben; het gaat om het principe, niet om het resultaat.

Een maand eerder hield de SP ook al een partijraad. Daar bleek extreme verdeeldheid over de vluchtelingenkoers. 41 procent van de daar aanwezige leden vond het SP-asielbeleid niet humaan genoeg. 41 procent was ook precies het percentage SP’ers dat in november 2015 koos voor het toenmalige Kamerlid Sharon Gesthuizen als partijvoorzitter. Ook zij wilde een andere koers, maar verloor het van Ron Meyer.

Gesthuizen zit inmiddels bij GroenLinks en die partij kiest bewust voor een andere strategie: het kapitalisme veranderen – het was GroenLinks dat de discussie aanzwengelde over de rijkste 1 procent die een kwart van het totale vermogen bezit – en tegelijkertijd mee willen praten met het kabinet dat nu zetels tekort komt. En GroenLinks heeft, anders dan de SP, tegenover Baudet een duidelijk standpunt over het klimaat.

Even leek het er op dat ook de SP een meer bestuurlijke weg in zou slaan. Met succes bestuurde ze mee in grote steden en belangrijkeprovincies. Maar in de kabinetsformatie was het meteen: ‘Nee, niet met de VVD.’ De SP had de dappere sprong naar verantwoordelijkheid kunnen wagen. Met natuurlijk het risico van ‘regeren is halveren’. Maar gehalveerd is de partij nu ook. Meer dan gehalveerd. ‘Dit waren niet onze verkiezingen’, zei Lilian Marijnissen toen op 20 maart de uitslag binnenkwam. Daarin heeft ze gelijk. Het is de vraag of die verkiezingen ooit nog komen.