Een wenkend perspectief voor de SP

Jaap Jansen26 sep '19 07:234 minuten
Of luister de podcast via:

Over de aflevering

Het ging mis bij de Statenverkiezingen, waar de SP nergens meer mocht meebesturen: van negen gedeputeerden naar nul. Het ging heel erg mis bij de verkiezingen voor het Europees Parlement, waaruit de partij geheel verdween. ‘De SP-lijsttrekker was bij vrijwel iedereen onbekend en kon daardoor geen rol van belang spelen in de campagne’, schrijft de congrescommissie. PvdA’er Frans Timmermans werd wel ervaren als ‘iemand die ertoe deed’ en kwam als grootste uit de bus.

Toen concurrent PvdA in 2017 electoraal het ravijn in tuimelde, profiteerde de SP daar niet van. Nu de PvdA weer opkrabbelt, heeft de SP er extra last van. Evenals van de nieuwe opmars van Geert Wilders. Een deel van de kiezers stemt soms SP en dan weer PVV.

Uit kiezersonderzoek dat de SP liet uitvoeren blijkt dat het heel moeilijk wordt, uit de malaise te komen. Een kwart van de kiezers vindt de SP te rechts en een kwart te links. Het lijkt onoplosbaar. Maar liefst 50 procent van de potentiële SP-stemmers vindt de SP-standpunten over klimaat, immigratie en de Nederlandse identiteit onduidelijk. Er zijn SP’ers die het belangrijk vinden vluchtelingen hier een huis te geven. Maar er zijn er ook die de grenzen zoveel mogelijk willen sluiten. De SP heeft moeite hier een bevredigende lijn te vinden.

De meeste SP-kiezers vinden de partij teveel een ‘one issue partij’. In de SP-plannen voor nieuwe campagnes staat invoering van een ‘Nationaal Zorgfonds’ – waar vorige campagnes om draaiden - opnieuw bovenaan. Belangrijk misschien, maar het hielp de vorige leider Emile Roemer niet omhoog.

Veel SP-kiezers maken zich zorgen over hun eigen financiële situatie, maar alle partijen zijn inmiddels voor een stevige inkomensstijging voor werkenden. Bij de Algemene Beschouwingen sprak de Tweede Kamer unaniem de wens uit de lonen in het bedrijfsleven met 5 procent te verhogen.

Is er dan echt geen strohalm waaraan de SP zich kan vastklampen? ‘We zijn de enige politieke partij die fundamentele kritiek formuleert op de kapitalistische neoliberale wereldorde’, schrijft de congrescommissie. Maar zelfs dát is niet echt onderscheidend meer als alle Kamerfracties – ook de liberale – bij de Algemene Beschouwingen het bestaande kapitalisme de wacht aanzeggen. Iedereen is een beetje Marijnissen geworden.

In de resolutie voor het SP-congres in december wordt ‘een optimistisch, eigentijds en helder toekomstverhaal met een wenkend perspectief’ in het vooruitzicht gesteld.

Dat perspectief is er nog lang niet.

ALLE COLUMNS VAN JAAP JANSEN: Klik hier