De nieuwe Britten

Jaap Jansen6 feb 20204 minuten
Of luister de podcast via:

Over de aflevering

De afgelopen 47 jaar kon Nederland rustig toekijken als de Britten dwarslagen. Vervolgens hielpen we in Europa een compromis te bedenken waar mee te werken was. Nu moet Nederland zelf het voortouw nemen en vaker dan ons lief is de boeman spelen. Gelukkig hebben we steun van gelijkgezinden. ‘Wopke en de zeven dwergen’, werd het clubje eerst smalend genoemd naar onze boomlange minister van Financiën en de relatief kleine bondgenoten. Maar op het telefoonlijstje staat inmiddels een elftal: de Scandinavische landen, de Baltische, Slovenië, Oostenrijk, de Benelux en Ierland.

Nu de Britten weg zijn, is Nederland in grootte het vijfde land. Duitsland en Frankrijk zien dat en zijn zelfs blij met de nieuwe rol van Nederland. Als je onderhandelt kun je dat beter in kleine kring doen, voordat het eindbod op tafel komt. Nu Brexit een feit is, investeert Rutte ook extra in de relaties met nummer drie en vier: Italië en Spanje.

Boris Johnson wil een nieuw verdrag met de EU. Een vrijhandelsverdrag zonder tarieven en quota. De EU wil dat ook. Da’s dus mooi. Maar na het wederzijds uitspreken van deze intenties hapert het. Johnson droomt van een nieuw tijdperk. De EU zegt: wij staan voor 446 miljoen consumenten, jullie voor maar 66 en wij hebben hoge standaarden. We vertrouwen de Britten niet helemaal: willen ze misschien toch een ‘Singapore aan de Theems’ dat ons kapot concurreert?

De Britten denken dat ze nu een wereld van smaragd kunnen binnenzeilen. ‘There lies the port, the vessel puffs her sail, the wind sits in the mast’, oreerde Johnson in zijn eerste grote post-Brexit toespraak. Leve de vrijhandel!

Was het maar waar. Overal in de wereld winnen protectionisten terrein. Volgens de Amerikaanse president Donald Trump spelen we een ‘zero sum game’: wat jij verliest, win ik.

In zo’n bedreigende situatie is het Londen én Brussel geraden ook na Brexit een steeds hechtere samenwerking na te streven. Een verbond dat zó sterk is dat het de concurrentie met de VS, met China, India en al die andere grootmachten aan kan. Een ‘ever closer union’ heet dat in het Verdrag van Rome, de grondslag voor wat nu de Europese Unie is.

Het handelsblad bij uitstek, de Britse Financial Times, wees er deze week op dat de Britten de EU méér nodig hebben dan andersom. Ze verhouden zich tot de EU zoals Mexico tot de Verenigde Staten. Zonder de dominante buren wordt het niets, qua handel. Het Verenigd Koninkrijk schiet zichzelf in eigen voet.

Helaas voor de Britten geldt hier de wapenspreuk van België: l’Union fait la force – eendracht maakt macht. Met alle ongemakken die er aan zaten, hadden de Britten al het best denkbare akkoord: het Verdrag van Lissabon. Met voor de Britten heel wat zelf gewenste uitzonderingen.

Mark Rutte had geen zin Boris Johnson te feliciteren. ‘Ik hoop voor ze dat het goed gaat’, zegt hij. Ik help het hem hopen.

ALLE COLUMNS VAN JAAP JANSEN: Klik hier