Neem een maatregel tegen maatregelen

Kustaw Bessems8 sep 2016
Of luister de podcast via:

Over de aflevering

Beeld: BNR
Beeld: BNR

Het raadslid had pas in de krant gezegd dat hij bij de laatste Turkse verkiezingen op Erdogan heeft gestemd. Erdogan, die de vrijheid van meningsuiting met voeten treedt, journalisten achter de tralies laat smijten en de rechten aantast van politieke en etnische minderheden.

Dat Tekir nog steeds zegt zijn exit niet te snappen toont de juistheid van die beslissing.

Hij noemt het hypocriet dat GroenLinks zich druk maakt om wat Turken in Turkije wordt aangedaan en zelf Turkse minderheden de mond snoert. Waarmee hij illustreert het verschil niet te kennen tussen met geweld afgedwongen staatscensuur en politieke meningsverschillen in een vrije samenleving.

Partijleider Klaver is gelukkig duidelijk: aanhangers van Erdogan óf zijn opponent Gülen kunnen geen actieve rol hebben binnen GroenLinks. Op papier ligt dat voor de hand: hoe kan iemand zoiets nu verenigen met werk voor een linkse, seculiere, vrijzinnige partij? Maar in de praktijk is zo’n statement best lastig om af te geven. Je verliest potentieel electoraat en roept de onheuse kritiek over jezelf af zoals door Tekir verwoord en door velen onderschreven.

Het mag nog wel wat duidelijker. Tegen gewone leden met Erdogan-sympathieën zegt GroenLinks geen maatregelen te kunnen nemen. Maar je kunt wel degelijk uitspreken dat die een keuze hebben te maken: voor rechtsstatelijkheid of voor loyaliteit aan een autocraat.

Dat was het prettige aan de lezing van VVD-minister Edith Schippers. Ze hamerde niet op maatregelen. Ze wil geen hoofddoekjes verbieden of fundamentalistische organisaties, ze wil geen grenzen sluiten. Maar wel assertiever uitdragen waarom persvrijheid hier wordt gewaarborgd, net als rechten voor vrouwen, homo’s en transgenders.

Jammer genoeg was het mogelijk een liberale zwanenzang, want Schippers is niet verkiesbaar. In de VVD domineert de barbecue- en biertjespraat van Zijlstra en Rutte.

Toch was het een week waarin twee prominente politici iets ferms durfden te zeggen op het terrein van immigratie en integratie zonder dat zij dat opzichtig eerst langs de PVV-meetlat hadden gelegd. Een hoopvol mens zou denken dat Geert Wilders’ greep op zijn collega’s iets verslapt.

Schippers verklaarde onze cultuur tot de beste. Dat klinkt statisch en exclusief: uit onze cultuur vloeit vanzelf een mensenrechtenlijk walhalla voort - zo is het niet gegaan - en de anderen, met hun slechtere cultuur, zullen zo ver nooit komen.

Terwijl ik zou hopen dat de vrijheid die wij hier pas kort genieten op een dag voor veel grotere delen van de wereld is weggelegd. Want dat het in Nederland beter is dan in Turkije, dat staat voor mij ook wel vast.

Dat een Erdogan stemmende ex-GroenLinkser vrijelijk kan klagen in de krant is daarvoor sterk bewijs.