Leer kinderen informatie beoordelen

Kustaw Bessems1 dec 2016
Of luister de podcast via:

Over de aflevering

Ik legde uit waar onze verslaggevers allemaal naartoe gaan, met wie ze praten en wat ze uitzoeken om zo goed mogelijk te weten hoe iets zit. Dat we dan natuurlijk nog steeds fouten kunnen maken en dat je verschillend over zaken kan denken.

Ze vertelden dat ze zelf vaak iets opzoeken op internet, maar dat soms op de ene website het een staat en op de andere het ander. En dat ze dan maar de versie kiezen die het vaakst voorkomt.

Ik zei dat ze later hopelijk zouden leren om zich af te vragen van wie een site is en of ze die kunnen vertrouwen. En ik besefte weer hoe ongewapend onze kinderen opgroeien in een jungle van desinformatie.

Van de week waren PVV-sympathisanten te gast bij Jeroen Pauw. Hij gaf ze wat feitelijk tegengas: asielzoekers en radicalen kwamen heus niet zonder meer het land binnen. Het bleef krachteloos en zonder effect.

Zomaar wat roepen, je afsluiten voor andere informatie, is uiteraard niet voorbehouden aan PVV-stemmers. Daar doet net zo goed de bakfietsmoeder uit de Amsterdamse Watergraafsmeer aan mee die luidkeels onbewezen gevaren verkondigt van medische voorzieningen of voedseltechnologie.

Journalisten moeten in deze tijd, de tijd van Trump en zijn hetze tegen een vrije pers, gewoon stug hun werk blijven doen, zegt Marty Baron, hoofdredacteur van de Washington Post en held in de onderzoeksjournalistiek. We moeten de waarheid zo dicht benaderen als mogelijk, zegt hij, en de machtigen ter verantwoording roepen.

Daar heeft hij wel gelijk in. Maar in een wereld waarin de pers door velen zelf als onbetrouwbare macht wordt gezien, waarin dat benaderen van de waarheid wordt opgevat als ook maar een mening of zelfs als bedrog, is dat lang niet genoeg.

We moeten onze kinderen van jongs af aan opvoeden met een begrip van de werking van media. Laten zien wat het onderscheid is tussen aan de ene kant feitelijke onjuistheden, interpretaties en troebele belangen - want ja, die zijn er - en aan de andere kant bewuste propaganda en laster. Doen we dat niet, dan zullen de gescheiden werkelijkheden waarin we nu al leven nooit meer bij elkaar komen. Dat is op den duur een recept voor haat en geweld.

Het is misschien al te laat. Zoals iemand laatst schreef: in 1996 zeiden je ouders nog dat je niemand moest vertrouwen op internet, in 2016 laten ze je zelf een Facebook-post zien van iemand die zeker weet dat Hillary AIDS heeft uitgevonden.

Kritisch denken, informatieverwerking, ze worden mondjesmaat op scholen behandeld. Terwijl ze nodig zijn tegen een van de grootste bedreigingen van deze tijd.