Rechtsbescherming

Paul Laseur28 jan '19 06:493 minuten
Of luister de podcast via:

Over de aflevering

Met een flinke bezuinigingsopdracht ook nog. Aan Sander Dekker de taak om het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand grondig te hervormen. Omdat het onbetaalbaar dreigt te worden.

BNR Paul Laseur
BNR Paul Laseur

De plannen van minister Dekker krijgen vooralsnog weinig bijval en dat is volkomen begrijpelijk. Want het is één van de pijlers onder onze rechtsstaat, dat iedere burger toegang heeft tot een onafhankelijke rechter. Als hij of zij geen geld heeft voor een advocaat kan altijd een beroep worden gedaan op gesubsidieerde rechtshulp. Een bewindsman die dat heilige principe dreigt te ondergraven is geen minister vóór maar tégen Rechtsbescherming. In een beschaafde samenleving mag professionele rechtsbijstand natuurlijk nooit een privilege worden van de rijken, dat zou de tweedeling compleet maken.

Het is jammer dat minister Dekker zo de confrontatie zoekt en het zichzelf daarmee onnodig moeilijk maakt. Want op één punt heeft hij volkomen gelijk: de juridisering van de samenleving is de laatste jaren volledig doorgeschoten. Massaclaims vliegen ons om de oren: tegen de spoorwegen, luchtvaartmaatschappijen, of de overheid. Ook particulieren lijken steeds vaker een advocaat in te schakelen en de gang naar de rechter te maken. In arbeidsgeschillen, echtscheidingen, burenruzies, letselschade, ga zo maar door. Het zijn Amerikaanse toestanden. Als iets je niet bevalt: See you in court!

Geen wonder dat het systeem overbelast raakt. Alleen moet de oplossing niet worden gezocht in een beperking van de gesubsidieerde rechtshulp. Maar in een uitbreiding van alternatieve vormen van geschilbeslechting en bijstand, ook op het psycho-sociale en maatschappelijke vlak. Van eindeloos procederen is nog nooit iemand gelukkig geworden. Het is meestal een zaak van lange adem en diepe zakken. Niet voor niets luidt een oude wijsheid onder juristen: Wie procedeert om een koe legt er een toe. Rechtszoekenden zijn meestal beter af met een snelle schikking of buitengerechtelijke bemiddeling in hun zaak.

Ook de rechtspraak is hard aan modernisering toe. Het kan vele malen sneller, eenvoudiger en goedkoper. In standaardprocedures laat het vonnis zich nu al makkelijk voorspellen met behulp van big data en algoritmes. In de nabije toekomst kan het gros van het werk in de rechtspraktijk door de computer worden gedaan. Dat is een goede ontwikkeling omdat het ruimte schept voor maatwerk door juridische professionals zodra het er echt op aankomt. Voor iedereen.

Prettige maandag!