Een patriottische herfst

Blik op Europa29 sep '17 09:14

Over de aflevering

Geert Wilders kondigde aan het begin van het jaar een patriottische lente aan. Hij en zijn geestverwanten zouden groot succes hebben bij de verkiezingen. Maar nog voor de Duitse verkiezingen durfde Eurocommissaris Frans Timmermans te stellen dat de patriottische lente een Europese lente was geworden. Het Europese verkiezingsjaar werd vroeg, te vroeg, afgesloten.

In Duitsland kreeg het Alternative für Deutschland afgelopen zondag 12,6 procent van de stemmen. Een politieke aardeverschuiving van jewelste. In delen van het voormalige Oost Duitsland slaagde de AfD er zelfs in alle andere partijen achter zich te laten. Maar net als eerder in Nederland en Frankrijk zal de populistische partij geen deel uit gaan maken van de regering.

'Wilders beloofde een populistische lente. Die heeft zich niet gematerialiseerd, ook niet in Duitsland', zegt Timmermans op een bijeenkomst in Den Haag waar teruggekeken wordt op de verkiezingen in Europa van het afgelopen jaar. 'Er kan gewoon een Duitse regering worden gevormd met partijen die niet tot het extreme of het populistische behoren.'

Maar er is nog helemaal geen einde gekomen aan het Europese verkiezingsjaar. In Oostenrijk gaan ze op 15 oktober naar de stembus, Tsjechië volgt 5 dagen later.

Met anti-migratie- en anti-islam-retoriek lijkt de ÖVP in de Alpen te gaan winnen. Geleid door de 31-jarige Sebastian Kurz klinkt de Oostenrijkse Volkspartij als een zwak aftreksel van de PVV of een CDA op steroïde. Maar met zijn standpunten blijkt Kurz niet zozeer stemmen te winnen bij de extreemrechtse FPÖ. Volgens de laatste peilingen wordt de jonge minister van Buitenlandse Zaken de nieuwe premier en zal hij naar alle waarschijnlijkheid gaan regeren samen met de tweede partij van het land, de FPÖ.

En dan is er Tsjechië waar een zakenman, die al wordt vergeleken met Donald Trump en Silvio Berlusconi, op de winst afstevent. Andrej Babis is geen fan van de Europese Unie en moet niets hebben van migranten. Ondanks gerommel met Europese subsidies stevent Babis ligt mijlenver voor op zijn politieke concurrenten.

'Ik ben zeker niet blind voor de onderliggende problemen die er toe leiden dat mensen een goed heenkomen zoeken in partijen die ze vooral nationalisme te bieden hebben, waarvan ik denk dat het geen enkel probleem zal oplossen', zegt Timmermans.

In het Europese verkiezingsjaar lijkt een populistische of patriottische herfst aan te breken.