De Stalinlaan

Jaap Jansen24 jan '18 22:493 minuten
Of luister de podcast via:

Over de aflevering

Jaap Jansen
Jaap Jansen (Foto: Sybren Visser)

Mwah.

In 1946 kregen de helden die een einde maakten aan de Tweede Wereldoorlog in Amsterdam een eigen straat. De Churchilllaan, de Rooseveltlaan en ja, de Stalinlaan. In 1956 viel het Sovjetleger Hongarije binnen. De hele gemeenteraad, behalve de fractie van de communisten, besloot daarop de bordjes Stalinlaan te vervangen door Vrijheidslaan. Dat was levende geschiedenis. En heel begrijpelijk. Het stof der tijden was er nog niet overheen gedwarreld.

Sovjet-leider Jozef Stalin wist er zelf trouwens ook wel raad mee, met het wissen van de geschiedenis. Een strijdmakker die eerst nog heel belangrijk was, verdween plotseling van foto’s. Stond Trotski daar niet naast kameraad Stalin, vroegen Sovjetburgers zich af toen ze een bekende historische prent nog eens goed bekeken. Nee hoor, was het antwoord, dit is de waarheid.

In het Nederlandse parlement van 2018 zitten twee fracties die wortels hebben in het communisme van die tijd. Een van de partijen waar GroenLinks uit voortkomt, was de CPN: de Communistische Partij van Nederland. En de SP is ontstaan uit een afsplitsing van diezelfde CPN.

Kiezers die de afgelopen verkiezingen op GroenLinks en SP stemden, vinden het in grote meerderheid terecht dat destijds die Stalinlaan werd omgedoopt in Vrijheidslaan, blijkt uit een peiling van Maurice de Hond van afgelopen zondag. Gek genoeg is het bij de kiezers van de Partij voor de Vrijheid en het Forum voor Democratie precies andersom. Die vinden in meerderheid dat de Stalinlaan gewoon Stalinlaan had moeten blijven heten.

De Partij voor de… Vrijheid. En het Forum voor… Democratie. Waarom? Zou dit zijn omdat ze willen dat er nooit iets verandert? Maar… Dan is er geen geschiedenis! Of kan het zijn – ai, nu wordt het gevaarlijk – dat de waardering onder PVV- en FvD-aanhangers voor de Stalinlaan voortkomt uit het verlangen naar een grote, sterke man? Naar een Poetin-figuur? Want de huidige Russische leider is best populair in die kringen.

Geert Wilders laat zich regelmatig interviewen op de Russische tv en binnenkort gaat hij er zelfs op bezoek. Thierry Baudet filosofeerde een paar maanden geleden openlijk over alleenheerschappij. En hij vindt al dat gedoe over MH17 – waar de Russen bij betrokken zijn – maar gezeur.

Geschiedenis is interessant omdat ze ons leert waar we vandaan komen. Geschiedenis is ook interessant omdat ze ons leert waar we staan.