Puzzelen met vrienden werkt ontspannend voor apen

Wetenschap Vandaag13 mei '20 17:174 minuten
Of luister de podcast via:

Over de aflevering

Het onderzoek werd gestart omdat biologen benieuwd waren naar de voordelen van samenwerken. Evolutionair zou je kunnen zeggen: waarom zou je iets weggeven? Waarom zou je delen? Het grote doel is toch de sterkste zijn en genen doorgeven?

Omdat wij mensen wel honderd interacties hebben per maand, is het niet direct logisch om te denken dat we deze keuze bewust maken. Het vermoeden was dat er onbewust een emotionele afweging meespeelt. Een manier om te kijken naar emotie, is door bepaalde hormoonniveaus te meten, dus in dit onderzoek kozen ze ervoor om bij apen het stresshormoon cortisol te meten. Waarom dan niet meteen bij mensen? Nou, wij zijn ons heel erg bewust van het feit dat we meedoen aan een onderzoek en dat zou waarschijnlijk invloed hebben op ons stressniveau en de meting kunnen vertroebelen.

Alleen met vrienden

Apen moesten in het experiment samen taken uitvoeren om meer pinda's te krijgen. De cortisolmeting werd gedaan in het speeksel van de apen, die waren getraind om vrijwillig op een soort wattenstaafje te kauwen. Ze lieten twee bevriende apen de puzzel samen oplossen, maar ook twee apen die dit niet waren en ook apen in hun eentje. Zo konden ze zien dat alleen als het ging om twee vrienden er sprake was van meer ontspanning. Als deze twee vrienden gewoon tijd met elkaar doorbrachten en geen puzzel hoefden op te lossen, was dit effect er niet.

Kan dit dan ook voor mensen gelden? Die kans is vrij groot, omdat er veel overeenkomsten zijn in hormoonhuishouding. Ondanks dat uit dit onderzoek nog niet blijkt dat het ook voor ons geldt, is de les misschien: ga om extra te ontspannen af en toe met je beste vrienden even lekker naar een (nu nog digitale) escaperoom, of pak er bij je volgende anderhalvemeterdate een kruiswoord-, sudoku- of 1000-stukjespuzzel bij en beloon successen naar wens.

In deze audio hoor je bioloog Jorg Massen. Lees meer over het onderzoek op de site van de Universiteit Utrecht: Met vrienden samenwerken werkt ontspannend voor apen. De volledige paper vind je hier: Cooperation with closely bonded individuals reduces cortisol levels in long-tailed macaques.