Zwaarste vliegende vogel ter wereld lijkt aan zelfmedicatie te doen

Wetenschap Vandaag25 nov 20223 minuten
Of luister de podcast via:

Over de aflevering

De grote trap is een enorme vogel. Van alle vliegende vogels is het - met mannetjes van wel 16 kilo - de zwaarste ter wereld. Je vindt ze in Europa vooral in Spanje. Heel af en toe dwaalt er ook eentje door Nederland. 

Om een partner te vinden komen mannetjes elk jaar op dezelfde plek bij elkaar om vervolgens een indrukwekkende show weg te geven aan bezoekende vrouwtjes. De beste entertainer wint. Nu blijkt uit onderzoek dat deze bijzondere vogel aan iets nogal merkwaardigs lijkt te doen: zelfmedicatie. Het innemen van plantmateriaal tegen ziektes en parasieten.  

Mensen doen dit al lange tijd. Er wordt al wel gedacht dat het ook voorkomt bij dieren. Zoals apen, beren, herten, honingbijen, ara's en fruitvliegjes. Maar bewijzen dat het bij deze dieren ook echt gaat om zelfmedicatie is lastig zonder mogelijkheden voor experimenten met controlegroepen. 

Nou bestudeert een groep wetenschappers al sinds de jaren '80 de grote trap. De vogel verkeert tijdens het paarseizoen elke keer weer lange tijd op dezelfde plek. Het is een wc en een date-locatie tegelijk. Dat is vragen om overdraagbare ziektes en parasieten. Toen de onderzoekers de poep van deze vogel bestudeerden vonden ze daarin heel veel plantmateriaal terug.  

Wat viel op: van twee plantensoorten vonden ze - vooral tijdens het paarseizoen - veel meer terug dan verwacht: de grote klaproos en weegbreeslangenkruid. Van de eerste is bekend dat het pijn kan verminderen, de tweede - voor mensen giftig - zit onder andere vol vetzuren. Na meer onderzoek bleken de planten ook te werken tegen veel voorkomende vogelparasieten en schimmel.  

Het gaat natuurlijk om veldonderzoek, het is nog niet onomstotelijk bewezen, maar het lijkt toch verdacht veel op zelfmedicatie.

Lees meer: World’s heaviest bird may be self-medicating on plants used in traditional medicine.