Grote wetenschapsbladen overdrijven een beetje

Wetenschap Vandaag21 mrt '17 12:470
Of luister de podcast via:

Over de aflevering

Een student studeert in de bibliotheek van de Erasmus Universiteit Rotterdam (Foto: ANP)
Een student studeert in de bibliotheek van de Erasmus Universiteit Rotterdam (Foto: ANP)

Er zijn een paar 'high impact journals'. Bladen als Nature en Science. Als je je onderzoek daar in kunt publiceren, is dat goed voor je carrière. Maar die toonaangevende bladen geven wel een ietwat vertekend beeld van de stand van de wetenschap.

Daar zijn vele redenen voor, die allemaal dezelfde kant op werken. Die belangrijke bladen publiceren bijvoorbeeld graag als iets voor het eerst ontdekt is, en zeker als er een heel sterk effect is gevonden. Vervolgonderzoek kan dan naar meer specialistische bladen.

Die eerste ontdekkingen gebeuren vaak bij kleine onderzoeken. Dat zijn onderzoeken met vrij grote onzekerheidsmarges. Het resultaat is dat onderzoek dat toevallig een heel sterk effect vindt, grote kans maakt om in zo'n toonaangevend blad gepubliceerd te worden. Dat is ook precies wat de onderzoekers vonden.

In vervolgonderzoek, dat vaak groter wordt opgezet, blijkt dan dat het effect toch minder groot is dan eerst gedacht. En er zijn meer van dit soort afwijkingen. Zo blijkt Amerikaans onderzoek met name dan wordt gepubliceerd als er grote effecten gevonden zijn, terwijl in andere ook subtielere effecten beschreven worden.