Drie Nederlandse nominaties voor beste uitvinder van Europa

Wetenschap Vandaag26 apr '17 12:550
Of luister de podcast via:

Over de aflevering

Hans Clevers, Jan van den Boogaart en Gert-Jan Gruter
Hans Clevers, Jan van den Boogaart en Gert-Jan Gruter

Er zijn dit jaar veel Nederlandse finalisten bij de European Inventor Awards. De nominaties zijn vandaag bekendgemaakt. Er zijn vijf categorieën, steeds met drie nominaties. Van die vijftien plekken zijn er drie gevuld met Nederlanders.

Omdat er een categorie is voor niet-Europese landen, zou je zelfs kunnen zeggen dat een kwart van de Europese finalisten uit ons land komt.

Organoïden

Hans Clevers is genomineerd in de categorie Onderzoek. Hij ontdekte hoe je stamcellen buiten het lichaam kunt kweken. Die cellen kunnen uitgroeien tot een stukje darm, lever, nier of long. Dat worden geen volwaardige organen, maar organoïden, zoals Clevers ze genoemd heeft.

Die organoïden kun je bijvoorbeeld gebruiken voor medicijnonderzoek. Je kunt ermee testen of een bepaald medicijn bij een specifieke patient zal aanslaan. Dat is belangrijk voor dure nieuwe medicijnen, die soms wel een half miljoen per jaar kosten. Organoïden kunnen soms ook gebruikt worden in plaats van dierproeven.

Malariatest

In de categorie Industrie is Jan van den Boogaart genomineerd, samen met een Oostenrijkse collega. Zij ontwikkelden een snelle en simpele bloedtest voor malaria. Aan die ziekte overlijden elk jaar nog altijd meer dan een half miljoen mensen.

De test is simpel doordat hij kon worden ingebouwd in een geautomatiseerd bloedtestsysteem dat al op heel veel plekken staat. Daar hoeven geen nieuwe onderdelen in, alleen een nieuwe versie van de software.

PEF

Gert-Jan Gruter vond een manier uit om bioplastic te maken. Of eigenlijk ontdekte hij een methode om de grondstoffen daarvoor te maken.

Gruter wil de huidige PET-flessen, die zijn gemaakt van aardolie, vervangen door flessen van PEF, dat wordt gemaakt van zetmeel. De grondstoffen voor PEF uit de plant halen was het probleem dat Gruter heeft opgelost.

Er draait inmiddels een proeffabriek. Het plastic dat ze daar maken blijkt niet alleen beter te zijn voor het klimaat, maar ook voor de inhoud van de fles. Het houdt zuurstof buiten en de bubbels binnen.

En de winnaar is...

Vandaag zijn nominaties bekendgemaakt. Wie er gewonnen heeft, weten we pas op 15 juni.